Accountants die ook HR-advies geven: een goed idee?

4 minuten
363

In hun zoektocht naar nieuwe verdienmodellen, storten sommige accountants zich nu ook op HR-advies. Een goed idee? Of een gevalletje: schoenmaker, blijf bij je leest?

Ergens lijkt het misschien wel een logische stap. Van oudsher verzorgt de accountant immers al de loonadministratie van veel van zijn klanten. Daar kwam in de loop van de tijd de personeelsadministratie bij, als een soort natuurlijke twee-eenheid, als je ook al de lonen doet. En voor je het weet, heb je als accountant ook de beschikking over alle dossiers van individuele personeelsleden, van hun loopbaanontwikkeling tot hun functioneringsgesprekken. Als je het overzicht over zoveel gegevens hebt, hoe groot is dan eigenlijk nog de stap naar HR-advies?

De toekomst aan datagedreven advies

Niet zo groot, zegt bijvoorbeeld Mark de Lat: “De combinatie van accountancy en datagedreven advies heeft de toekomst.” In een vorig leven was De Lat achtereenvolgens organisatieadviseur bij KPMG en daarna Directeur Consultancy bij Randstad Nederland. Tot hij in 2015 als partner, met focus op de ontwikkeling van de adviespraktijk, zijn lot verbond aan Eshuis Accountants en Adviseurs in Twente, een kantoor dat zich vooral richt op MKB-ondernemers in Oost-Nederland. Een vreemde carrièrestap? Geenszins, zegt De Lat. Volgens hem kan hij als organisatieadviseur het nodige bijdragen aan een accountantskantoor in transitie. Vooral als het gaat om HR- en organisatieadvies.

Al snel uitbesteed

De Lat is zeker niet de enige: talrijke kantoren bieden tegenwoordig zowel traditionele accountancy als HR-advies aan. Dat gaat dan bijvoorbeeld om advies met betrekking tot wet- en regelgeving op het gebied van de loonadministratie, of over arbeidsovereenkomsten, conflicten, subsidiemogelijkheden of andere sociale, fiscale en arbeidsrechtelijke vraagstukken. En dan zijn er ook nog de kantoren die een stapje verder gaan. Dat zijn de kantoren die – zoals Eshuis – hun klanten ook adviseren hoe het personeelsbeleid te verbeteren, de organisatiestructuur beter af te stemmen op de bedrijfsactiviteiten of hoe administratieve processen te stroomlijnen. “Binnen grote ondernemingen is doorgaans de HR-directeur daarvoor verantwoordelijk. Maar binnen het MKB wordt dit soort typische staffuncties al snel uitbesteed.”

Staf op afstand

Uiteraard zijn er allerlei gespecialiseerde bureaus in de markt die uitstekende HR-ondersteuning kunnen bieden. Toch heeft de accountant als ‘stafdienst op afstand’ vaak een streepje voor, als trusted partner, die immers toch al over de vloer komt. De accountant heeft nu eenmaal van nature een langetermijnrelatie met de klant, zegt De Lat: “Binnen een accountantskantoor heerst rust, reinheid en regelmaat. Dit is voor een organisatieadviseur allerminst vanzelfsprekend. Die is toch vaak een soort zeemeeuw, die krijsend binnenkomt en snel weer is weggevlogen. Als je met accountants samenwerkt, kun je jarenlang aan een klant verbonden zijn, mits je waarde blijft toevoegen. Mij spreekt dat erg aan.”

Het yin en yang van de onderneming

Inhoudelijk vullen de accountant en de HR-adviseur elkaar bovendien goed aan, zegt hij. “De accountant houdt zich bezig met cijfers, met de balans en de winst- en verliesrekening van een onderneming. De HR-adviseur kijkt naar de mensen die er werken. Die twee zijn niet los van elkaar te zien, want de mensen zijn de belangrijkste waardestuwers van de onderneming. De cijfers en de mensen zijn het yin en yang van de onderneming.”

Achter de cijfers kijken

Samen kunnen accountant en HR-adviseur ‘achter de cijfers’ kijken en een onderneming adviseren hoe beter te presteren, aldus De Lat. Geanonimiseerde data over personeelszaken zijn volop voorhanden: informatie over de opleidingen die personeelsleden volgen, over de loonkostenontwikkeling, verdeling over salarisschalen, leeftijdsverdeling, man/vrouwverhouding en bijvoorbeeld over het ziekteverzuim. Analysemogelijkheden op basis van geaggregeerde data zijn er net zo goed in overvloed. In elk geval van het bedrijf zelf over verschillende periodes. En natuurlijk kun je de bedrijfsprestaties ook vergelijken met die van andere bedrijven. Zo kan een accountant de loonkosten vergelijken met het branchegemiddelde of een andere benchmark.

Ken- en stuurgetallen als vertrekpunt

Een volgende stap is die van registreren naar adviseren. Niet per se het pakkie-an van de accountant, volgens De Lat: “Een accountant kan vaak goed analyseren, maar minder goed adviseren en presenteren. Daar is een organisatieadviseur juist weer sterk in. Als het om complexe HR-vraagstukken gaat, heb je een adviseur nodig met verstand van personeels- en organisatievraagstukken die de ken- en stuurgetallen van de accountant als vertrekpunt neemt voor zijn advies.”
Stel, de accountant heeft uitgerekend dat de loonkosten van een onderneming bovengemiddeld hoog uitvallen. “Dat kan een teken zijn dat de p&o-huishouding niet op orde is. De HR-adviseur kan dan achterhalen wat er aan de hand is en adviseren over wat te doen. Misschien dat het werving- en selectiebeleid verkeerd is. Zeker als een onderneming snel groeit kan een ad hoc werving- en selectiebeleid ertoe leiden dat nieuwe mensen overbetaald worden, vanwege de haast om vacatures te vullen. Of misschien dat het personeel niet goed wordt begeleid, en er zo’n hoge uitstroom is dat een bedrijf steeds zit te springen om personeel.”

Dataduiders

Volgens onderzoek van ABN Amro is de markt voor niet-fiscaal advies door accountantskantoren beperkt. De Lat erkent dit. “Voorlopig is het investeren. We moeten een transitie maken om uit te groeien tot een kantoor met een flinke adviestak. Dat is niet makkelijk: wij moeten ons sterker positioneren als ‘dataduiders’ en de klant moet ons weten te vinden. Maar ik ben ervan overtuigd dat datagedreven analyses en advies de toekomst zijn. De groei komt echt nog wel.”

Bekijk ook de toolkit

speciaal voor Accountants

20+ tools, downloads, podcasts, checklists en whitepapers!

Lees ook eens deze:

Begin met typen en druk op enter om te zoeken